octubre 2019

LA MEMORIA DE LAS COMUNIDADES DE VITONCÓ SOBRE JUAN TAMA DE LAS ESTRELLAS.

La memoria de los mayores  los narra que al abuelo Juan Tama lo detectaron los médicos tradicionales desde antes de tres meses de nacimiento cuando estaban realizando ritual de refrescamiento a la madre tierra en el cerro de Çhume Thã’ cuando vieron caer una estrella a dirección del nacimiento la quebrada el lucero. Al verla […]

LA MEMORIA DE LAS COMUNIDADES DE VITONCÓ SOBRE JUAN TAMA DE LAS ESTRELLAS. Leer más »

YUWE ĨTXI (LENGUA VIVA)

NASAWE’SXYUWE  ĨTXISA (Las Lenguas Vivas) Nasayuwe ĩtxi ũssa’ msuu msuupa we’wenxii nxuuwã’ ji’pa’ txazsay we’wesapwe’sxa’. Sa’ naa txã’wẽdxihte’ naa yuwe’ ũuste’ ki’ ũskiwe’jnxiisu u’jna ũsyuuna ki’ txãa yuwe’s we’wesa’ ãh we’wesaayuutxna. Nasawe’sxyuwe ĩtxisa’ mazjwedtepa ũsyuutxna, napa naatee nesyuya’a’ naa jwedsu kpahkxna pa’hna ũsyuun: PT, naa jwedte u’jna ũssa nasa’ ũuste ãate jxuuna ũste ki’ ũskiwe’jnxiitxpa

YUWE ĨTXI (LENGUA VIVA) Leer más »

YUWE JXUKA VXITUCTE NUUYÇXHÃÇXHASA ÇAAM WALA

(Las Grandes Herramientas De La Recuperación de una lengua) Pahz caam wala nuuyçxhãçxha puçxhsa ji’ptha’  vxitepa pu’çxhi’tx napa naa pahzsatx ew uwena uthe’tx wejx wala pahna nuuyi’jwe . 1 teejwedçxãa yaakxwejxa         2 Kaastxãja’yuwe 3 Kaajiyun u’jnuswejxa.              4 ũskiwe’jnxiitx ipehnawejxa Teejwedçxãa yaakxwejxa’: naayuwe’ wala paaki’k teejwedçxãa yah na’wẽ fxijane’tka’w sa’ na’wẽ atna u’jwene’tka’w jĩiwãja’s teeçxçxãa vxitna

YUWE JXUKA VXITUCTE NUUYÇXHÃÇXHASA ÇAAM WALA Leer más »

Nasa U’ywe’sx Jii fxi’zenxii

NXADXTASXKA NASA U’YWE’SX  SETX JWED NXŨUYÃ’ ÃH KĨ’ JII FXI’ZENXII (las 6 saberes y habilidades cotidianas de la mujer nasa) DUDTE KAAJIYU’HNXII (PRESENTACIÓN) Naa fxi’pe’la’sa’ nasa u’ywe’sx paaypaç suçxa fxi’jnxi’ paayçxa’ kwe’sxa’ na’ paatka’w ãhsayu’sũna jwee e’s wasakwetxpa kaapiya’jna u’khan. Sa’ txã’wẽy luuçx kna’sakwe ipaayçxa’ kĩhçxah nxuuyã’ ãhtkasũna, peejx ũusjuthete’ piyana u’jna ũskaan; Naa nasa

Nasa U’ywe’sx Jii fxi’zenxii Leer más »